مرجع صنایع دستی ایران

آموزش مشبک کاری روی سنگ

آموزش

۸ آبان ۱۴۰۰ 32 بازدید
مرجع صنایع دستی ایران
آموزش مشبک کاری روی سنگ

آموزش مشبک کاری روی سنگ یکی از  آموزش های جذابی است که همه را به خود جذب می کند، این هنر یکی از شاخه های فرعی هنر مشبک کاری است که عمدتاً در ارتباط با وسایل تزیینی و غیره استفاده می شود; حال اگر به دنبال هنر یا شغلی برای شروع کار خود هستید، توصیه می کنم این مقاله را تا انتها مطالعه کنید تا تصمیم بگیرید که آیا این شغل مورد علاقه شماست و آیا می توانید آن را کسب کنید یا خیر.

 

آموزش مشبک کاری روی سنگ
آموزش مشبک کاری روی سنگ

مشبک کاری چیست

مشبک نوعی هنر اصیل و زیبای ایرانی است و عمدتاً در ساخت در و پنجره های چوبی قدیمی استفاده می شد؛ در و پنجره های مشبک اجازه می دهد نور و هوا بدون مشکل وارد خانه شود و تهویه مطبوع صورت می گیرد، در واقع اجداد ما از این طریق زیبایی را وارد خانه های خود کردند و هنر و اصالت خود را به جهانیان نشان دادند و هوشمندانه و متناسب با زمان خود فضا و باطن زندگی خود را تهویه و آشکار کردند.

مشبک روی سطوح مختلف ساخته می شود که می توان به موارد زیر اشاره کرد:

» مشبک کاری روی چوب‌

» مشبک کاری روی چرم

» مشبک کاری روی فلزات 

» مشبک کاری روی سنگ( مشبک سنگ )

مشبک کاری چیست
مشبک کاری چیست

مشبک کاری دو نوع دارد:

1. مشبک کاری کامل یا یکپارچه

در این روش تمام کار، به صورت یکنواخت پیاده سازی و اجرا می شود و هیچ قطعه ای،  جداگانه اضافه نمی شود.

2. مشبک کاری منفصل یا جدا جدا

در این فرایند با توجه به طرح انتخابی، قطعات به قسمت های جدا تقسیم می شود، آنها را می سازند و در نهایت به یکدیگر چسبانده می شوند.

مواد اولیه

ماده اولیه این نوع مشبک سنگ است، البته سنگ هایی که برای این کار می توان نام برد شامل سنگ مرمر، گرانیت، رز صورتی و غیره می باشد. البته هنرمندانی که در این زمینه فعالیت می کنند این تصور را دارند که هر سنگی از طبیعت را می توان به مشبک تبدیل کرد، اما این به مهارت و تجربه فرد بستگی دارد.

مواد اولیه
مواد اولیه

وسایل مشبک کاری ( روی سنگ)

تیشه ( دندانه ای یا شانه ای )

قلم سر الماسی از جنس فولاد ( بر اساس ریز یا درشت بودن طرح متفاوت است )

چکش

وسایل مشبک کاری
وسایل مشبک کاری

تهیه و تولید مشبک سنگ

ابتدا با توجه به طرح، سنگ را آماده کرده و به ابعادی که می خواهید برش دهید. در زمان های قدیم برای تراش سنگ از کلنگ و تبر استفاده می کردند و یک نفر با ضربات متوالی سنگ و تبر را به ابعاد دلخواه برش دهد اما در دنیای امروز با دستگاه های سنگ بری به راحتی و در کم ترین زمان این کار را انجام می دهند.

در قسمت بعدی باید طرح مورد نظر خود را به سنگ منتقل کنید، اگر به آثار گذشتگان نگاهی بیندازید، متوجه می شوید که بیشتر از خلاقیت و روش های ذهنی خود به علاوه روش های سنتی مانند: استفاده کردن  از کیسه خاکه ذغال و سوراخ سوراخ کردن طرح به منظور  انعکاس طرح بر روی زمینه سنگی استفاده می کردند.

تهیه و تولید مشبک سنگ
تهیه و تولید مشبک سنگ

در این زمان تنوع طرح ها به شدت بالا می باشد و برای انتقال نقش از کاربن استفاده می کنند یا مستقیم آن را روی طرح می کشند؛ بعد از اینکه طرح بر روی سنگ منتقل شد،  شخص مشبک کار با استفاده از قلم و چکش، سنگ را تراش می دهد، تا قسمت های علامت گذاری شده طرح به صورت شبکه ای در بیاید.

روش های مشبک کردن سنگ

روش اول

سنگ به ضخامت بیشتر از حد مورد نیاز بریده می شود؛ از یک طرف هنرمند طرح را به عمق مورد نظر برش می دهد، سپس تکه های سنگ اضافی را با تبر پشت کار می برد تا به عمقی که طرح از آن بیرون آمده است برسد؛ طرف دیگر سنگ را باید با قلم و چکش کوچک جلا داد، با این روش هرچه ضخامت سنگ بیشتر باشد احتمال شکسته شدن سنگ در حین کار کمتر می شود.3

روش های مشبک کردن سنگ
روش های مشبک کردن سنگ

روش دوم

سنگ به اندازه دلخواه بریده می شود و نقش مورد نظر هم روی سنگ و هم پشت آن ترسیم می شود؛ هنرمند هم زمان از پشت و کمی هم از بالا با قلم و چکش کار را تیز می کند تا این دو را با هم ترکیب کند؛ این روش به دقت بیشتری نیاز دارد.

آموزش مشبک کاری روی چوب ( مشبک ساده)

مشبک کاری روی چوب یکی از ساده ترین و رایج ترین انواع مشبک کاری است زیرا این متریال نسبت به سایر مواد در دسترس تر و ارزان تر می باشد، به علاوه برای کار کردن بسیار راحت تر از موارد دیگر شکل پذیر است؛ هنگام کار با چوب ابتدا طرح مورد نظر بر روی چوب کشیده می شود سپس فرد مشبک کار محل هایی را که قرار است برش داده شود با اره برش می دهد و در نهایت پرداخت کار توسط شخص انجام می شود و شبکه ای از طرح های زیبا باقی می ماند.

آموزش مشبک کاری روی چوب
آموزش مشبک کاری روی چوب

مشبک کاری روی فلز

گفته می شود که مشبک روی فلز از زمان سلجوقیان رواج داشته است، زمانی که استادان این رشته با مهارت فراوان از این مهارت برای ساختن لوستر و دستگاه بخور استفاده می کردند؛ به گفته متخصصان این هنر، مشبک کاری همان حکاکی روی فلز است، در حالی که مشبک کاری فضا های منفی طرح را خالی می کند و شکل پنجره به خود می گیرد، امروزه این هنر فراگیر شده و البته در جواهرات مدرن و شبکه بسیار محبوب است.

معرق سنگ

معرق سنگ از قطعات سنگی تشکیل شده است که به هم چسبیده اند، این سنگ ها می توانند سنگ های رنگی طبیعی باشند و  یا از سنگ های کوچکتر و سنگ های تراشیده استفاده کرد؛به عبارت دیگر می توانیم سنگ های رنگی را برش دهیم و کنار هم قرار دهیم و روی موزاییک سنگ بچسبانیم؛ برش و چسباندن قطعات سنگ را معرق کاری می گویند.

معرق سنگ
معرق سنگ

معرق سنگ عمدتاً روی سطوح صاف و پهن اجرا می شود تا بتواند زیبایی خود را نمایان کند، از معرق های سنگی برای تزئین ساختمان ها مانند کف لابی ساختمان ها، کف اتاق های پذیرایی، راهروها، ورودی ها و اتاق خواب ها و انواع سطوح مانند میز استفاده می شود؛ شما می توانید این هنر زیبا را در اکثر هتل ها، راهروهای عمومی و ساختمان ها مشاهده کنید.

برای اطلاعات بیشتر در رابطه با این هنر می توانید ” آموزش معرق کاری مبتدی _ آموزش مرحله به مرحله برای مبتدی ها ” و  “ معرق کاری چیست؟ ” را مطالعه نمائید.

 

 

اشتراک گذاری

مطالب مرتبط

دیدگاه خود را بیان کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *