مرجع صنایع دستی ایران
مرجع صنایع دستی ایران
فیروزه کوبی

صنایع دستی جایگاه ویژه ای در میراث فرهنگی هر ملتی دارد، تنوع صنایع دستی  نشان دهنده ذوق، تفکر و خلاقیت یک ملت است، و بسته به موقعیت جغرافیایی هر منطقه متفاوت است؛ مزایای صنایع دستی و اهمیت آن برای اقتصاد پوشش داده نشده است و تاثیر زیادی بر اقتصاد، اشتغال، صادرات، گردشگری و فرهنگ هر کشور دارد که در هر یک از این موارد به طور جداگانه به بررسی آن پرداختیم.

ایران همواره در صنعت گردشگری و صنایع دستی پیشرو بوده است و از این نظر او به موفقیت های زیادی دست یافته است؛ می توان گفت امروزه این صنعت به عنوان یک منبع درآمد مهم در اکثر کشورها دیده می شود؛ نقش مهم و پر استرسی در این زمینه ایفا می کند، حتی می توان گفت در برخی از کشورها صنایع دستی پس از کشاورزی دومین شغل برتر و بهترین شغل در روستاها محسوب می شود.

نقش صنایع‌دستی در اشتغال

امروزه با امکانات گسترده‌ای که در زمینه‌ی فروش داخلی و صادرات صنایع‌دستی به کشورهای خارجی وجود دارد، می‌توان برای این نیرو در بخش کشاورزی شغل و درآمد ایجاد کرد و از مهاجرت بی‌رویه‌ی آنان به شهرها جلوگیری کرد؛ در حال حاضر تعداد زیادی از روستاها، کشاورزان و خانواده‌شان با پرداختن به صنایع‌دستی و تولید محصولاتی نظیر قالی، گلیم، رودوزی‌های سنتی، پارچه‌های دست‌بافت، سفال، حصیربافی و غیره به درآمد جانبی قابل‌توجهی دست یافته‌اند و همین امر عامل مهمی در جلوگیری از مهاجرت آنان به شهر بوده است.

صنعت هنرهای دستی، این پتانسیل را دارند که به افزایش اشتغال زایی و درآمدهای غنی یک کشور بپردازند؛ این شغل، یکی از بهترین شغل هایی است که بدون توجه نمودن به میزان تحصیلات فرد، فاصله سنی و هر چیز دیگری درآمد خوبی را در طول روز به افراد می بخشد؛ از فواید صنایع دستی می توان به توانمند سازی زنان نیز اشاره نمود. هستند در سرتاسر کشور، بانوان هنرمندی که با استفاده از هنر و خلاقیت خود در مناطق روستایی به این شغل مشغول اند.

 

صنایع دستی
صنایع دستی

نقش صنایع‌ دستی در ازدیاد درآمد سرانه

امروزه تلاش برای افزایش درآمد سرانه در کشورهای مختلف جهان به رقابتی بی پایان تبدیل شده است و به نظر می رسد در صورتی که کشورهای جهان سوم موفق شوند شکاف کنونی خود را با کشورهای توسعه یافته پر کنند، برنامه های آنها موفق خواهد بود. از این رو، بدون شک هر عاملی که در افزایش درآمد سرانه کشورهای در حال توسعه نقش داشته باشد، دارای اهمیت است و این صنعت برای مزایایی مانند «کاریابی»، «ساده بودن فناوری»، «عدم نیاز به فنی و «سریع» است.

آموزش و پرورش و تأثیر فوق العاده آن در «بالا بردن سطح اشتغال» و غیره بیش از هر فعالیت اقتصادی دیگری زمینه ساز توسعه و پیشرفت است. به ویژه در مناطق روستایی و عشایری، صنایع دستی را می توان دومین منبع درآمد و در برخی نقاط کشور به عنوان مهمترین عامل شغلی و درآمدی دانست که با کمترین هزینه و در کمترین زمان ممکن شما قادر به ارائه صنایع دستی خواهید بود.

 

صنایع دستی
صنایع دستی

نقش صنایع‌دستی در توسعه‌ی صادرات

موفقیت‌های به دست آمده در زمینه صادرات گسترده‌ی صنایع‌دستی ناشی از عوامل زیر است:

عدم شباهت و عدم رقابت پذیری محصولات صنایع دستی با محصولات صنعتی کشورهای پیشرفته، از این نظر می توان گفت که کشورهایپیشرفته متقاضی و کشورهای در حال توسعه تامین کننده هستند.

  • ارزانی نسبی قیمت صنایع‌دستی به علت پایین بودن سطح دستمزدها در ممالک در حال توسعه
  • بالا بودن قدرت خرید «تمایل نهایی به مصرف» مردم در کشورهای پیشرفته و علاقه‌ی آنان به خرید و استفاده از اشیای «هنری-مصرفی»
  • توجه کشورهای صنعتی به ملاحظات اجتماعی و سیاسی خاصی که منجر به اعمال سهمیه و معافیت های گمرکی برای محصولات صنایع دستی صادراتی به کشورهای جهان سوم شده است

اثرات فرهنگی و هنری صنایع‌دستی

جنبه های اقتصادی از جمله ایجاد مشاغل دائمی و فصلی، و همچنین نقش موثر آن در کاهش روند مهاجرت به شهرها در تداوم و استمرار این هنر تاثیر داشته است. هنرمندان عرصه صنایع دستی به لایه‌های ذهنی و شخصیتی مخاطب راه پیدا می‌کنند و با استفاده از طراحی‌های شناخته شده و رنگ‌ها و مفاهیم، آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهند و متحول می‌کنند؛ وجود بیش از هزار طرح، نقش و نگار در بیش از دویست هنر دستی و صدها رنگ و رنگ آمیزی نشان می دهد که صنایع دستی سنتی ایران بر عشق، معنویت، دانش، فرهنگ معنوی و بومی بنا شده است‌.

در مطالعات تخصصی در مورد نقش و جایگاه صنعت، هرگز نباید از آثار فرهنگی و هنری صنایع دستی صرف نظر کرد، بلکه صرفاً جنبه های اقتصادی، اجتماعی و تجاری این صنعت را نباید نادیده گرفت که هر یک از اهمیت و توجه ویژه ای برخوردار هستند. زیرا اساس اصلی صنایع دستی پایداری فرهنگی و هنری با رعایت ارزش‌های فرهنگی و هنری صنایع دستی است که با حفظ کیفیت و اصالت آثار از نظر رنگ، کاغذ، رنگ و لاک همراه است و می توان به ماندگاری صنایع دستی فکر کرد تا اثرات انکارناپذیر بهره مندی از صنایع دستی اقتصادی، اجتماعی محقق شود.

 

صنایع دستی
صنایع دستی

فواید صنایع دستی بر گردشگری ایران

ایران همیشه در صنعت گردشگری و صنایع دستی پیشتاز است و از این نظر به موفقیت های زیادی دست یافته است. می توان گفت امروزه این صنعت در اکثر کشورها منبع درآمد مهمی است و در این زمینه نقش مهم و پرهزینه ای دارد، حتی می توان گفت در برخی از کشورها صنایع دستی پس از کشاورزی دومین و مهم ترین شغل برای مشاغل روستایی محسوب می شود.

  • موزه ها و اماکن تاریخی با برخورداری از صنعت هنری تا کنون توانسته اند به درآمدزایی خوبی دست پیدا کنند.
  • از مزایای صنایع دستی می توان به درآمد ارزی کشور نیز اشاره کرد که متقابلاً با افزایش بازدیدکنندگان افزایش می یابد.
  • در برخی از مناطق گردشگری که از لحاظ هنرهای سنتی غنی هستند. وجود چنین صنعتی به کسب و کار سایر افراد نیز کمک بسزایی می کند.

صنایع دستی سازگار با محیط زیست

اگر محصولات صنایع دستی کاملا دوستدار محیط زیست هستند، بسیاری از آنها نیز از مواد طبیعی و کاملا ارگانیک استفاده می کنند که خطری برای زندگی انسان ندارند، به همین دلیل در قسمت اول به آن اشاره کردیم، این صنعت از زوایای مختلفی قابل بررسی است.

اشتراک گذاری

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *