مرجع صنایع دستی ایران

آموزش کاشی هفت رنگ _ در 6 مرحله

آموزش

۱۲ آبان ۱۴۰۰ 24 بازدید
مرجع صنایع دستی ایران
آموزش ساخت کاشی هفت رنگ

آموزش  کاشی هفت رنگ از آن هنرهایی است که به معنای واقعی زیبایی و اصالت هنر ایرانی را به نمایش می گذارد؛ این هنر یکی از قدیمی ترین صنایع ایران است که با استفاده از آن  آثار تاریخی بسیاری در شهرهای مختلف ساخته شده است؛  مردم این هنر را به کاشی هفت رنگ نیز می شناسند، با ما در این آموزش همراه باشید تا نحوه ساخت این اثر زیبا را یاد بگیرید.

آموزش ساخت کاشی هفت رنگ
آموزش ساخت کاشی هفت رنگ

کاشی هفت رنگ چیست

یکی از زیباترین کاشی‌ هایی که از دیرباز در معماری ایرانی مورد استفاده قرار می‌گرفت، کاشی هفت رنگ است؛ دلیل نام گذاری این کاشی به دلیل استفاده از هفت رنگ در ساخت آن است، رنگ های معمول این موزاییک عبارتند از: لاجوردی، سفید، فیروزه‌ای، سیاه، زرد، حنایی و قرمز ترکیب این رنگ ها در کنار هم بسیار زیبامی باشد؛ به همین دلیل، این کاشی ها بیشتر در مقبره ها، مساجد و حتی در خانه های شخصی مورد استفاده قرار گرفتند، ابعاد این کاشی بسته به قطعه مورد استفاده متفاوت است؛ به عنوان مثال برای منازل از ابعاد 15*15 یا 20*20 و در اماکن مذهبی از ابعاد 7.5*15 یا 10*20 سانتی متر استفاده می شود.

کاشی هفت رنگ چیست
کاشی هفت رنگ چیست

تاریخچه کاشی هفت رنگ

دوران شکوفایی و گسترش این هنر را می توان در دوران صفوبه دانست زیرا در آن زمان در پایتخت صفوبان و دیگر شهر های کشور ساخت و احداث بنا های مذهبی و غیر مذهبی با معماری باکیفیت اهمیت بسیار زیادی داشت، به همین دلیل استاد کاران به این فکر افتادند که با استفاده از کاشی هفت رنگ در تزئینات بنا به شکل های گوناگون این هدف را اجرایی کنند؛ استفاده از کاشی هفت رنگ باعث می شد که معمار ها و بنایان وقت کمتری را به علاوه هزینه کمتر صرف اجرای کار کنند و در نهایت بنا بسیار زیبا شود و در عوض محدودیت هایی که در ساخت کاشی معرق داشتند، دیگر در آن زمان معنایی نداشت.

تاریخچه کاشی هفت رنگ
تاریخچه کاشی هفت رنگ

کلاس آموزش کاشی هفت رنگ

اگر به این هنر علاقه دارید، می توانید از دوره های موجود در شهر خود بهره ببرید و این حرفه را به صورت حضوری فرا بگیرید; شهرهای معروف در این صنعت عبارتند از: کاشی هفت رنگ اصفهان و کاشی هفت رنگ شیراز که در واقع پایتخت این هنر هستند، اما اگر در شهرهای دیگر زندگی می کنید به راحتی می توانید عباراتی مانند: آموزش کاشی هفت رنگ در اصفهان، آموزش کاشی هفت رنگ در تهران و … را جستجو کنید، آموزشگاه های شهر خود را بیابید و دوره های آنها را بگذرانید.

مراحل ساخت کاشی هفت رنگ

1. مرحله اول

در ابتدا کاشی ها را در قالب می پزیم و با استفاده از لعاب سفید یا نیمه شفاف آن را می پوشانیم.

2. مرحله دوم

طرح و نقش مورد نظر خود را بر روی کاغذ پوستی می کشیم و سپس اطراف آن را با استفاده از سوزن سوراخ کرده وآن طرح را روی کاشی های خستی که از قبل لعاب داده ایم و آن ها را کنار یکدیگر روی زمین مسطح گذاشته ایم، می اندازیم.

مراحل ساخت کاشی هفت رنگ
مراحل ساخت کاشی هفت رنگ

3. مرحله سوم

با استفاده از پودر ذغال طرخ را روی کاشی می اندازیم اما در برخی موارد رغال را داخل یک کیسه قرار می دهیم و آن کیسه را بالای سر طرح فشار می دهیم ؛ بعد ار اجرای مرحله گرده برداری، با استفاده از یک ماده معدنی که رنگش سیاه می باشد، طرح را قلم گیری می کنیم.

4. مرحله چهارم

زمانی که طرح بر روی کاشی نقش بست باید با دقت بالا و به آهستگی کاغذ را از کاشی جدا کنیم و با استفاده از یک قلم مویی اثرات اضافه ذغال را پاک کنیم.

مراحل ساخت کاشی هفت رنگ
مراحل ساخت کاشی هفت رنگ

5. مرحله پنجم

حال نقشه کار را که از قبل توسط هنرمند رنگ آمیزی شده را روبه روی خود قرار می دهیم و طبق آن داخل خطوط قلم گیری شده را رنگ می کنیم.

6. مرحله ششم

حال باید کاشی ها را درون کوره قرار دهیم تا پخته شود و رنگشان ثابت گردد، برای انجام این کار هفت الی نه ساعت کافی است؛ بعد از پخت آنها را از کوره خارج می کنیم تا سرد شوند و سپس با استفده از شماره هایی که  قبل از پخت پشت کاشی ها نوشته ایم آن ها را در جای مناسب خود قرار می دهیم و با دوغاب پشت آن ها را گچ پر می کنیم.

مراحل ساخت کاشی سنتی

مرحله اول طراحی

مرحله دوم رنگ آمیزی

مرحله سوم نشانه گذاری

مرحله چهارم چسباندن کاغذ

مرحله پنجم لب زنی

مرحله ششم سوراخ کردن

مراحل ساخت کاشی سنتی
مراحل ساخت کاشی سنتی

مرحله هفتم گل بری

مرحله هشتم سوهان زنی

مرحله نهم تخمه گذاری

مرحله دهم نمره کردن

مرحله یازدهم چیدن کاشی

مرحله دوازدهم ملات ریزی

مرحله سیزدهم پاک کردن و تعمیر

مزایای استفاده از کاشی هفت رنگ

یکی از مزایایی که در قسمت های قبلی نیز به آن اشاره شد، صرف وقت و هزینه کمتر توسط معماران و استاد کاران بود به علاوه می توانستند مناظر مختلف را با استفاده از خشت بر روی کاشی به تصویر بکشانند.

از دلایل دیگری که کاشی هفت رنگ توسعه پیدا کرد، آن بود که مسجد جامع عباسی اصفهان که مساحتی بالغ بر ده هزار متر مربع داشت را می خواستند آرایه و تزئین کنند که این مورد با روش معرق امکان پذیر نبود، به همین دلیل با استفاده از کاشی هفت رنگ در کار، سرعت ساخت را افزایش دادند، اما نکته ی جالب در این دوره، استفاده مکرر از رنگ زرد در نقش های کاشی بود؛ این رنگ به میزان بالایی در مدرسه چهارباغ اصفهان استفاده شده است.

مزایای استفاده از کاشی هفت رنگ
مزایای استفاده از کاشی هفت رنگ

با استفاده از این  روش معماران و هنرمندان قادر بودند:

با صرف هزینه کمتر کاشی مورد نظرشان را تولید کنند کخ از نظر اقتصادی بسیار با صرفه بود.

از نظر روش ساخت هم نسبت به دیگر انواع کاشی ها، زمان کمتری را نیاز داشت.

 

اشتراک گذاری

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *